Het was een turbulent jaar voor de Nederlander. Uit de verkiezingen bleek dat we het als Nederlanders zelden met elkaar eens zijn en het woord ‘verdeeld’ is de laatste maanden bijzonder vaak gevallen. Maar nu de dagen donker zijn, de temperatuur alweer weken rond het vriespunt bungelt en we regelmatig zijn getrakteerd op straten vol poedersneeuw, lijkt het me een goed moment om de mooiste van onze nationale eigenschappen uit de kast te halen: Hollandse gezelligheid. Mocht je even zijn vergeten wat dat was, zet dan de tv aan en laat je inspireren door de filiaalmanager van de Albert Heijn.

Meer dan eens per maand komt de Ap met een reclamespotje waarin een spontane, oerhollandse filiaalmanager – gespeeld door Harry Piekema – ons op de hoogte brengt van de laatste aanbiedingen. Een lange man met een buikje, blauwe kraalogen en nog wat grijsblond haar op zijn kalende hoofd. Als hij lacht, en dat doet hij veel, benadrukt hij zijn onderkin en zien we zijn imperfecte gebit. De filiaalmanager is de stereotiepe eigenschappen van de Nederlander niet vreemd. Hij houdt het graag sober (met Hollandse groenten en barbecuevlees), functioneel (trots vertelt hij over de garnalen waar alvast knoflook op zit of de handige ideeën die je terugziet op de non-food afdeling) en let op de centen (producten met de laagste prijs heeft hij getagd met een rood portemonneetje, zodat Hollandse zuinigheid voor ons makkelijk te beoefenen is). Maar bovenal is hij erg gezellig.

Gezelligheid is een moeilijk te definiëren, maar essentieel element van onze cultuur, dat onder andere te maken heeft met samenzijn, koffiedrinken en haardvuren. Moest je aan een buitenlander de betekenis van ‘gezellig’ uitleggen, dan zou je hem het beste een AH-reclame kunnen laten zien. In de lente organiseerde de filiaalmanager een soort bloemencorso, maar dan met vers fruit. Laatst hulde hij zijn bierbuik in een blauw sportpakje en deed hij samen met zijn klanten een Nederland in beweging. Met Sinterklaas mochten alle kinderen hun schoen komen zetten.

En nu is het Kerst bij Albert Heijn. Dat betekent dat de filiaalmanager, zoals elk jaar, plaats heeft genomen op een gemakkelijke stoel bij het haardvuur. Naast hem een koffiekopje en wat koekjes. Aan zijn voeten is winkelend publiek knus bij elkaar gekropen op een zacht tapijt. Omringd door winterse lekkernijen als amandelstaaf en erwtensoep leest de manager zijn aanbiedingen voor, als ware het sprookjes, uit een rood bekleed boek. Woorden als bospaddestoelenragout en bladerdeeg klonken nog nooit zo gezellig. Vakkenvuller en vakkenvulster kijken elkaar betekenisvol aan.

Ouderwetse Hollandse gezelligheid, de filiaalmanager kan er wat van. Dus laat je waar nodig in deze donkere dagen gerust leiden door het (blauwe) lichtje van Albert Heijn.

 

Dit artikel verscheen op 21 december 2010 als tip op hard//hoofd.

21/12/2010

Leave a Reply