Fotograaf en filmmaker Anton Corbijn ontving op 28 november de Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs. De uitreiking was een parade van beroemdheden. Zo traden Bono (U2) en Chris Martin (Coldplay) op, was er een persoonlijke videoboodschap van Tom Waits, en gaven Cees Nooteboom, Stephan Vanfleteren en Bart Chabot speeches.  Corbijn maakte vanaf de jaren zeventig carrière met het fotograferen van musici en acteurs, en is met veel van hen bevriend geraakt . De jury noemde hem ‘een unieke, multidisciplinaire kunstenaar die vorm geeft aan de populaire cultuur van zijn generatie’. Online zijn hier mooie voorbeelden van te vinden.

Joy Division, Atmosphere

De eerste speelfilm van Corbijn, Control, gaat over de laatste jaren van Ian Curtis, de zanger van Joy Division die in 1980 zelfmoord pleegde. De fotograaf had hem toen een paar keer ontmoet, sinds hij in 1979 in Engeland was gaan wonen. Vooral de eerste van die ontmoetingen maakte indruk, want hij keek erg op tegen Joy Division, vertelt Corbijn in een interview tijdens het Cannes filmfestival in 2007. De clip die Corbijn in 1988 maakte bij Atmosphere van Joy Division, acht jaar naar Curtis’ dood, is een ode aan de zanger. Figuren in zwarte en witte puntmutspakken dragen een obelisk en reusachtige foto’s van Curtis door een kaal landschap. Ze hebben een plus of min op de rug en grote voeten die het lopen moeilijk maken. De clip is in zwart-wit, net als de film. Corbijn vertelt in het Cannes-interview dat zwart-wit voor hem ‘correct’ is aan Joy Division en Ian Curtis, ‘want alles wat je je herinnert van Joy Division is eigenlijk zwart-wit. Ze hadden nooit een hit voordat hij overleed, dus elk blad dat over Joy Division schreef, was een zwart-wit blad.’

Nirvana, Heart Shaped Box

In 1994 ontving Corbijn een MTV Award voor de videoclip die hij maakte voor Nirvana’s Heart Shaped Box. Het bizarre tafereel van deze clip staat de hele MTV-generatie nog op het netvlies. Corbijn laat zijn herkenbare gebruik van zwart-wit los en toont een neonkleurige, surrealistische wereld die wordt bewoond door onbegrijpelijke figuren. Over een piekerig bloemenveld onder een onnatuurlijk blauwe lucht loopt een dikke vrouw zonder vel, maar met vleugels. Een oude man, gekleed in lendendoek en een kerstmuts, klimt aan een kruis waar plastic kraaien hem opwachten en lastig vallen. Een kind in een ku klux klan-pak reikt naar foetussen die in een boom hangen. Het lange haar van zanger Kurt Corbain licht geel op, en de band zit aan het eind zelfs nog even in een hartvormig doosje.

Eigen site

Zoals je kan verwachten van een fotograaf, heeft Corbijn een mooie website. Dit is waarschijnlijk de beste plek voor een introductie tot zijn fotografische oeuvre. Klik op ‘Photography’ en je komt op een pagina waar er keuze is uit vijf categorieën met een selectie foto’s, gemaakt door en met uitleg van Corbijn zelf en soms een persoonlijke anekdote.

Profiel

In 2000 publiceerde Vrij Nederland een kort profiel van Corbijn, door Leonard Ornstein. Het artikel richt zich op de paradoxale combinatie van glamour en calvinisme die het leven van Corbijn kenmerkt. Corbijns vader was dominee, zelf koos hij ervoor zich van deze afkomst te distantiëren en ‘de wereld van schone schijn te verkennen.’ Wel vindt U2-zanger Bono, een van Corbijns beroemde vrienden, dat in zijn werk steeds beter te zien is dat zijn vader een man van de kerk was. Ook Corbijns calvinistische werkdrift bleef Bono niet onopgemerkt: ‘Hij woont in vliegtuigen. Hij is een echte calvinist, een slaaf van het arbeidsethos.’ Maar de fotograaf werkt zich niet voor een schijntje een slag in de rondte. Toen een journalist hem eens vroeg of hij werkelijk een ton per dag kostte, antwoordde hij: ‘Soms meer. Als je serieus genomen wilt worden, moet je veel vragen.’

 

Dit artikel verscheen op 13 december 2011 als onderdeel van de Mediagids van Vrij Nederland

 

13/12/2011

Leave a Reply